Rug

Rugaandoeningen

Op deze pagina vindt u informatie over

  • Hernia, Wervelkanaalstenose
  • Instabiliteit van de lage rug (spondylolyse en spondylolysthesis)
  • Osteoporose en wervelinzakkingen (wervelfracturen)
  • Scoliose en Kyfose bij volwassenen (zijwaartse of voorwaartse verkromming van de rug) door 'slijtage' zoals osteoporsoe of verschuivingen van de wervels

Hernia en wervelkanaalstenose

Lees hier  een interview met dr. Willems van het MUMC+ over de behandelmogelijkheden bij Hernia of Wervelkanaalstenose in het jaarmagazine van de Nederlandse Orthopedische Vereniging (pag 44). 

tussenwervelschijf herniaDe tussenwervelschijf ligt tussen de wervels in en kan gaan vervormen.Een hernia ontstaat doordat een tussenwervelschijf - een vezelige ring die als een soort schokdemper tussen de wervels ligt - gaat vervormen of scheuren en dan een uitstulpsel vormt, dat op een zenuw kan drukken. Dit kan naast rugpijn ook pijn of tintelingen in een been of in een arm (bij een nek-hernia) geven. Maar er zijn ook hernia’s zonder pijn. Soms is er bij een hernia sprake van krachtsverlies of verlies van gevoel in een deel van het been of de arm. Uit onderzoek blijkt dat een hernia in verreweg de meeste gevallen vanzelf verdwijnt. De uitstulping van de tussenwervelschijf wordt door het lichaam zelf opgeruimd. Dit kan wel geruime tijd duren. Lees hier: hernia, opereren of niet? Als een operatie nodig is, gebeurt dit in het MUMC+ meestal door de neuro-chirurg.  Uitgebreide informatie over de oorzaken, verschijnselen en behandelmogelijkheden van hernia in de onderrug vindt u ook op zorgvoorbeweging.nl/hernia-de-onderrug-lumbale-hernia

Een wervelkanaalstenose kan ontstaan als een wervel van zijn plek gaat schuiven of van vorm verandert. MIdden in de wervelkolom ligt het ruggemergskanaal en dat kan door veranderingen van de wervels versmallen. Dan kunnen de zenuwen die door dat kanaal lopen bekneld raken. Bij een wervelkanaalstenose kan pijn in de rug of pijn en krachtverlies iin een been optreden. Maar het hoeft niet. Ook bij een wervelkanaalstenose kan opereren een optie zijn, maar het is lang niet altijd de beste keuze voor de patiënt. Lees hier  een interview met dr. Willems van het MUMC+ over de behandelmogelijkheden bij Hernia of Wervelkanaalstenose in het jaarmagazine van de Nederlandse Orthopedische Vereniging (pag 44).

Pijn en instabiliteit laag in de rug (spondylolyse en spondylolysthesis)

Soms kan een wervel van zijn plaats langzaam naar voren schuiven. Dit heet spondylolisthesis. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren doordat een tussenwervelschijf versleten is en de gewrichtsbandjes tussen de wervels zijn verzwakt. Ook kan verschuiving optreden als de wervel een afwijkende vorm heeft, zoals wanneer de wervelboog  aan de achterzijde van de wervel  niet gesloten is (spondylolyse). Deze instabiliteit kan leiden tot (zenuw)pijn en soms dreigende uitval van een beknelde zenuw.

Behandeling start met pijnstilling, oefentherapie of een korset. Voor veel mensen is dat voldoende.
Als de pijn heel hevig blijft of als zenuwuitval dreigt, kan een operatie misschien helpen. Bij deze operatie zet de chirurg een aantal wervels in betere stand aan elkaar vast (spondylodese). Hierdoor kan de pijn minder worden en/of krijgen beknelde zenuwen weer voldoende ruimte. Zo'n rugoperatie is een grote ingreep. Er zijn ook risico’s en de hersteltijd is lang. Hier vindt u uitgebreide informatie over de PLIF-operatie in het MUMC+.

Op de website zorgvoorbeweging.nl is veel informatie te vinden over aandoeningen die instabiliteit in de onderrug kunnen veroorzaken (spondylolysis en spondylolisthesis).

Osteoporose en wervelinzakkingen (wervelbreuk)

Osteoporose, ook wel botontkalking genoemd, is een veel voorkomende aandoening van het bot, waarbij de kwaliteit van het bot minder wordt. Hierdoor is er meer kans op een botbreuk (vooral pols en heup). Ook wervels kunnen breken of inzakken waardoor uw lengte afneemt en uw rug krom wordt. De wervelinzakkingen kunnen veel pijn geven, maar meestal hebben mensen weinig pijnklachten. Maar de veranderende lichaamshouding kan ervoor zorgen dat u (veel) meer moeite moet doen om in evenwicht te blijven. Dit geeft vaak vermoeidheidsklachten en pijn. En het kan er voor zorgen dat u makkelijk valt en een nieuwe breuk oploopt. Behandelmogelijkheden voor deze veranderde lichaamshouding worden hieronder besproken bij 'Vervorming of scheefstand van de rug'.

Het is belangrijk om osteoporose vroegtijdig op te sporen en zoveel mogelijk te voorkomen. Daarom wordt bij mensen met een verhoogd risico (bij bepaalde medicijnen of ziektes) en bij iedereen boven de 50 jaar die een botbreuk heeft, een botdichtheidscan gedaan. Zo kunnen we kijken of u osteoporose heeft en welke behandeling voor u passend is om verdere achteruitgang van het bot en breuken te voorkómen. Veel bewegen en gezonde voeding zijn belangrijk bij het bestrijden van osteoporose.

Veel informatie over osteoporose in het algemeen vindt u op de pagina van de afdeling reumatologie MUMC+. Ook de Osteoporosevereniging Nederland en de Nederlandse Orthopaedische Vereniging  hebben veel informatie.

Verkromming of scheefstand midden en hoog in de rug (Kyfose of Scoliose)

kyfose scoliose volwassenen degeneratief rugpoliKyfose = Versterkte kromming (links); Scoliose=zijwaarste kromming (rechts)Op latere leeftijd kan de wervelkolom wat inzakken en kunnen de wervels verschuiven. Oorzaken kunnen zijn: verandering van de wervels door botontkalking of artrose, verslapping van de banden tussen de wervels of inzakking van de tussenwervelschijven. Door deze 'slijtage' kan de rug scheef of krom groeien bij ongeveer 15% van de mensen boven de 60 jaar.  Zijwaartse verkromming midden  in de rug (scoliose) of  voorwaartse verkromming bovenaan de rug (kyfose) kunnen pijn en vermoeidheid in de rug geven. Soms raakt een zenuw bekneld en is er uitstralende pijn in een arm of been. Verkromming of scheefstand van de rug leidt vaak tot periodes met pijn, tot vermoeidheid en tot verhoogde valneiging. Omdat u uit balans bent, kost het meer moeite om rechtop te blijven en valt u makkelijker.

Een scheve of kromme rug kan niet helemaal verholpen worden. De behandeling is erop gericht dat u zoveel mogelijk kunt blijven doen wat u belangrijk vindt. We kunnen u helpen met

  • Oefentherapie, die ook gericht is op het vergroten van uw uithoudingsvermogen en spierkracht. Als u sterker en fitter bent, kunt u makkelijker met de scheefstand leven. ( klik hier voor een lijst van in scoliose gespecialiseerde oefentherapeuten).
  • Soms een korset ter ondersteuning van uw rug, zodat u minder moe wordt en minder pijn heeft.
  • Pijnstillers
  • Een verwijzing naar de pijnspecialist

Als deze behandelingen niet (voldoende) werken, zal de chirurg met u de mogelijkheden van een operatie bespreken. Dit is een grote ingreep en ook als de operatie goed verloopt, kunt u daarna nog pijn houden. Om te zorgen dat u zoveel mogelijk profijt heeft van de operatie, krijgt u voor de operatie een fysiotherapeutisch onderzoek naar uw conditie en zo nodig behandeling. Bij de operatie worden een aantal wervels in een zo goed mogelijke stand vastgezet. Het doel van de operatie is om:

  • de stand van de rug te blijvend te verbeteren en verdere vervorming tegen te gaan
  • pijn en vermoeidheid in de rug te verminderen
  • beknelde zenuwen (als die er zijn) vrij te maken

Klik hier voor de patientenfolder over het operatief vastzetten van wervels midden of hoog in de rug.

Klik hier voor uitgebreide informatie over Degeneratieve Scoliose bij volwassenen van de Nederlandse Orthopaedische Vereniging.

Klik hier voor informatie over Scoliose of Kyfose bij kinderen

Meer informatie

rugaandoeningen zorg voor beweging Op de website zorgvoorbeweging.nl is veel informatie te vinden over rugaandoeningen  zoals hernia, osteoporose en botbreuk, verschuiving van wervels, artrose van de rug, afwijking van de wervelboog, e.a.. Deze website is opgesteld door de Nederlandse Orthopaedische Vereniging.

Kijk ook op de pagina's van Gezond Idee MUMC/oorzaken rugklachten voor informatie.

Voor informatie over rugproblemen bij kinderen zie Kinderrugcentrum MUMC+