Blog

Blog Ghana 2019 deel 4: een toch niet zo rustig Paasweekend

29 april 2019 | 0 reacties | Reageer

Blog 4 Een toch niet zo rustig Paasweekend

Dit Paasweekend kwam Tim Boymans (orthopedisch chirurg in het MUMC+) aan in het St. John of God Hospital om ons team te versterken tijdens onze laatste week in Ghana. Het Paasweekend verliep een stuk minder rustig dan we in eerste instantie hadden verwacht. Zowel op de vrijdag- als zaterdagavond opereerden we een aantal jonge mannen met open botbreuken van het onderbeen. Zoals jullie hieronder verder kunnen lezen is het niet verrassend dat deze botbreuken op werden gelopen tijdens verkeersongevallen.

Op Tweede Paasdag was het een rustdag in het ziekenhuis. We besloten naar Sunyani te gaan om bij een hotel te gaan zwemmen. Om daar te komen namen we een taxi. De taxi’s in Ghana zijn veelal oude Opel Astra’s uit eind jaren ’80/begin jaren ’90. Eén blik hierop doet al direct vermoeden dat deze auto’s in Nederland onder geen enkele voorwaarde een geldige APK zouden krijgen. We zouden een lange lijst kunnen maken van alles wat aan onze taxi niet klopte, een kleine selectie: stuur stond scheef om rechtdoor te kunnen rijden; gordels ontbraken; alle meters op het dashboard, inclusief snelheidsmeter, waren defect; etc. etc. Naast de slechte staat van de voertuigen, zijn de wegen soms van erbarmelijke kwaliteit en daarnaast is er nauwelijks straatverlichting. De combinatie van dit alles maakt, dat veel patiëntproblemen waar dr. Moh mee geconfronteerd wordt hun oorsprong letterlijk op straat vinden. Hier is duidelijk nog heel veel winst te behalen en hier zou de Ghanese regering verantwoordelijkheid in moeten nemen. Het is niet overdreven te stellen dat meer dan 90% van de ‘male ward’ (mannen verpleegafdeling) wordt bezet door jonge mannen (veelal 20-35 jaar) met ernstige letsels ten gevolge van verkeersongevallen. 

Een interessante casus om aan te halen is een 26-jarige vrouw met een breuk van het linker dijbeen (behandeld middels tractie aan het been). Op de röntgenfoto was duidelijk een afwijking aan het bot te zien, daarbij waren er ook verhoogde ontstekingswaardes en bloedarmoede. We dachten mee met Prosper over mogelijke diagnoses: zou het een tumor zijn? Of eerder een infectie bij een mogelijke sikkelcelanemie? Een röntgenfoto van het andere dijbeen liet een soortgelijke botafwijking zien, dat maakte het beeld alleen maar interessanter. Eén ding was helder: hier speelde meer dan alleen een botbreuk, waar deze patiënte aanvankelijk mee was opgenomen. Dankzij een paar mailtjes richting Nederland (afdeling radiologie en reumatologie/interne geneeskunde van het MUMC+) kon een waarschijnlijkheidsdiagnose worden gesteld, namelijk een zogenaamd eosinofiel granuloom. Dit deed ons beseffen dat het ongelofelijk uitdagend is voor dr. Moh om in z’n eentje de zorg te dragen voor zo’n groot aantal patiënten die zich met een nog grotere verscheidenheid aan aandoeningen presenteren in zijn ziekenhuis. Het was mooi om via mail- en appcontact met Nederland snel meerdere disciplines te betrekken bij dit diagnostisch vraagstuk. Wellicht een idee voor het verder ontwikkelen van onze samenwerking met het St. John of God Hospital? 

ghana 2019 machete-wond Ook in onze derde week in het St. John of God Hospital zagen we een patiënt die zich verwond had aan een machete. De machete is een belangrijk werktuig in Ghana, hetgeen we zelf ook konden zien op het ziekenhuisterrein, waar het gras meter voor meter met machetes werd gekortwiekt (overigens door mensen met een taakstraf). Wij zagen een jongen van 11 jaar met een uitgebreid peesletsel aan z’n hand t.g.v. een val met een dergelijk mes. De pezen konden we op de operatiekamer fraai hechten. Wat verder opvalt is dat de kinderen in Ghana ontzettend dapper zijn. Ze lopen zonder vader of moeder naar de operatiekamer en er wordt zelden een traan gelaten. De wereld is hier veel harder dan bij ons, en voor kniezen is weinig ruimte. 

Later in de week was er wederom een verkeersongeval met een gebroken enkel en een uitgebreide ontvelling van de (onder)huid. ghana 2019 enkelfractuur De gebroken enkel is, met de middelen die dr. Moh heeft goed te behandelen; echter, de ontvelling is van een andere orde. Grote weke-delendefecten zijn niet goed te bedekken. Er is wel enige kennis en middelen voor kleinere defecten, maar er ontbreekt in dit ziekenhuis en in de wijde omgeving plastisch chirurgische zorg. In Nederland zouden we na het schoonmaken van de wond en het stabiliseren van de botbreuk direct een plastisch chirurg bij het probleem betrekken, maar hier is dat niet mogelijk. We hebben de wond schoongemaakt en dood weefsel verwijderd, inclusief een aantal strekpezen van de voet en een belangrijke zenuw en bloedvat, en nadien hebben we het defect bedekt met een kunsthuid. Het is de vraag hoe de behandeling verder kan worden uitgevoerd met de beperkte middelen die beschikbaar zijn. Een amputatie van het onderbeen is een serieuze optie en wellicht de beste keuze voor deze jongeman. Een schrijnende situatie, die helaas vaker voorkomt en genoeg stof tot nadenken geeft. 

Tot zover onze blog over 3 fantastisch weken in het St. John of God Hospital te Duayaw Nkwanta in Ghana, waarin we heel veel indrukken hebben opgedaan! Het was een enorm interessante tijd die onze blik op de orthopedie, de gezondheidszorg en Afrika voorgoed heeft veranderd. We kijken uit naar een volgend bezoek aan Dr. Prosper Moh en zijn team!

ghana 2019 team

Hartelijke groet,

Team Ghana 2019: 
Noor Jöbsis, onderzoeksstudent geneeskunde UMCG 
Frank Jonkers, orthopedisch chirurg in opleiding regio Zuid Nederland
Adhiambo Witlox, orthopedisch chirurg MUMC+ 
Tim Boymans, orthopedisch chirurg MUMC+